Εισαγωγή στις Επιστήμες της Ανάπτυξης και του Περιβάλλοντος       (Κωδικός μαθήματος: 6451)
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ
ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΑ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ
ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 6
ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός του μαθήματος είναι να συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός κοινού κώδικα επικοινωνίας, αλλά και μεθόδων και πρακτικών συνεργασίας μεταξύ επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων, στην κατεύθυνση της ολοκληρωμένης και διεπιστημονικής προσέγγισης, ανάλυσης, έρευνας, μελέτης και αντιμετώπισης των πολυδιάστατων και εξαιρετικά πολύπλοκων σήμερα θεμάτων και προβλημάτων του περιβάλλοντος και της ανάπτυξης με έμφαση στις ορεινές περιοχές. Ο διεπιστημονικός, ολιστικός και κριτικός τρόπος σκέψης, η ομαδοσυνεργατική κουλτούρα και η μάθηση μέσα από την «επίλυση προβλημάτων» (problem-based learning) αποτελούν σημαντικά εργαλεία στην συγκεκριμένη ακαδημαϊκή ερευνητική διαδικασία .Η ιδιαιτερότητα των συλλογικών, διεπιστημονικών εργασιών, οι οποίες εκπονούνται κατά τη διάρκεια του μαθήματος για συγκεκριμένες ορεινές και απομονωμένες νησιωτικές περιοχές, έγκειται στην μεθοδολογία των επτά βημάτων για την Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη η οποία ακολουθείται . Τα αναπτυξιακά σχέδια των επιλεγόμενων κάθε φορά περιοχών, βασίζονται στην διεπιστημονική ολιστική μεθοδολογία και την αναλυτική κριτική προσέγγιση, με βάση τη φιλοσοφία, τις αρχές και τις αξίες της Αξιοβίωτης Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης (Ρόκος 2004, 2007).
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Μάθημα 1: Γενική εισαγωγή στις έννοιες της ανάπτυξης και του περιβάλλοντος, το πραγματικό τους περιεχόμενο και τις μεταξύ τους πολυδιάστατες σχέσεις, αλληλεπιδράσεις και αλληλεξαρτήσεις. Oρισμοί, κριτικές  προσεγγίσεις στις διαφορετικές ερμηνείες.
Μάθημα 2: Ανάπτυξη και Περιβάλλον:  Μεθοδολογίες διερεύνησης προσέγγισης, ανάλυσης και αξιολόγησης των βασικών διαστάσεών τους, σε πολιτικό, κοινωνικό, πολιτισμικό, οικονομικό και τεχνικό/τεχνολογικό επίπεδο. Διαδοχικές φάσεις ενός σχεδιασμού ανάπτυξης.  Φιλοσοφία, πολιτική, "σχολές" και επιλογές ανάπτυξης και περιβάλλοντος σε πλανητικό, υπερεθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο με έμφαση στις ορεινές περιοχές.
Μάθημα 3: Ολοκληρωμένες Αποδόσεις της φυσικής, πολιτικής, κοινωνικοοικονομικής και πολιτισμικής πραγματικότητας. Ολική πραγματική "πραγματικότητα". Φυσικά και Ανθρώπινα διαθέσιμα και συστήματα κοινωνικής οργάνωσης.
Μάθημα 4: Διεπιστημονικότητα και ολιστική μεθοδολογία προσέγγισης, ανάλυσης, ερμηνείας, αξιολόγησής και αντιμετώπισης των πολυδιάστατων προβλημάτων Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος στις ορεινές περιοχές.
Μάθημα 5: Συνέπειες και  τάσεις των διαλεκτικών σχέσεων και των μεταβολών των περιβαλλοντικών και αναπτυξιακών θεμάτων και προβλημάτων δια μέσου του χρόνου. Ενδεικτική απόπειρα ολιστικής διερεύνησης και ανάλυσης των  Αιτιών, Ευθυνών και των Συνεπειων αντιμετώπισης μεγάλων σύγχρονων ζητημάτων.
Μάθημα 6: Στο δρόμο για μια Αξιοβίωτη Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη. Προϋποθέσεις, Συνέργειες και Αλληλεπιδράσεις. Δυναμική Γνωσιακή Διεπιστημονική διαδικασία, με θεμέλιο την παιδεία ως ολοκληρωμένη μόρφωση και πολιτισμό.Αρχές, Μέσα ,Φορείς. Θεωρία, Πράξη, Παραδείγματα.
Μάθημα 7: Κατάσταση "αναπτυξιακής" ισορροπίας και εναλλακτικά αναπτυξιακά σενάρια. Ο ρόλος των πρωτοβουλιών, κινήσεων και συλλογικοτήτων των πολιτών ως θεμέλιο της Αξιοβίωτης Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης.
Μάθημα 8: Ασκήσεις, Σεμιναριακές συζητήσεις:  Νόμοι 2000-2017 για την "αναπτυξιακή" πολιτική,   Νόμοι 2000-2017 για την περιβαλλοντική και ενεργειακή πολιτική. Κριτική προσέγγιση, εναλλακτικές προτάσεις.
Μάθημα 9:  Ασκήσεις, Σεμιναριακές συζητήσεις: Τα θεμέλια της φερόμενης ως "βιώσιμης" ή "αειφόρου" ανάπτυξης και των εύηχων παρεπόμενών της ως "πράσινης", "μπλε", "έξυπνης", "δίκαιας". Συνθήκες Maastricht, Amsterdam, Λισσαβώνας, Οι ακρότατες αντιφάσεις της Συνθήκης της Ρώμης με τις συνθήκες αυτές. Ο Χάρτης θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε.,  World Commission on Environment and Development- "Our common future", Διάσκεψη Κορυφής Ρίο+20 -"The future we want", 2030 Agenda for Sustainable Development - SDG's, Road to Dignity by 2030   κ.λπ.  Οι αναφορές στις ορεινές περιοχές .
Μάθημα 10:  Ασκήσεις, Σεμιναριακές συζητήσεις: Κριτική ανάλυση των  εκθέσεων για τον Παγκόσμιο Πλούτο και το Δημόσιο Χρέος σε σχέση με το περιβάλλον και την ανάπτυξη. Κοινή και νέα κοινή αγροτική πολιτική, Θεωρία, Πράξη και Παραδείγματα εναλλακτικών μορφών ανάπτυξης.
Μάθημα 11: Ολοκληρωμένος Αναδασμός, Εργαλεία, μέθοδοι και τεχνικές για μια ολοκληρωμένη πολιτική γης, περιβάλλοντος και ανάπτυξης. Θεμελιακές αρχές, βάσεις και δυνατότητες των τεχνολογιών αιχμής, της Τηλεπισκόπησης σε περιβάλλον Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών Γης.
Μάθημα 12: Χωροταξικός σχεδιασμός. Προϋποθέσεις και υποδομές: μετρητικές, ποιοτικές και θεσμικές (Ολοκληρωμένο Αναπτυξιακό Κτηματολόγιο, Ολοκληρωμένα Συστήματα Γεωγραφικών Πληροφοριών Γης και Περιβάλλοντος κ.λπ.)
Μάθημα 13: Όψεις της πολιτικής γης στην Ελλάδα, Κριτική ανάλυση σχετικών προβλημάτων των ορεινών και των νησιωτικών περιοχών, Προοπτικές.  Η έγγεια διάρθρωση στην Ελλάδα (αίτια, προβλήματα προοπτικές). Φύση, Άνθρωπος και Κοινωνία. Συμπεράσματα.
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ  
ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ
ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κανένα
ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Οποιουδήποτε πανεπιστημιακού τμήματος
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΔΟΜΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ΕΝΑΡΞΗ Χειμερινό Εξάμηνο
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σύνολο Ωρών: 39
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Συνεκτίμηση: Γραπτής Εξέτασης, Ατομικής Εργασίας, Ομαδικής Διεπιστημονικής Εργασίας και Συμμετοχής στις ασκήσεις και συζητήσεις σε κάθε μάθημα.
ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ Γραπτή Εξέταση, Ατομική Εργασία, Ομαδική Εργασία
ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΟΦΕΛΗ (learning outcomes)
1) Εξοικείωση των φοιτητών με την έννοια, το περιεχόμενο και τις συνιστώσες της «ανάπτυξης» και τις διάφορες εκδοχές της ως αξιολογικού όρου.
2) Τεκμηρίωση της θεωρίας και της πράξης της Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης και των διαλεκτικών της σχέσεων  αλληλεξαρτήσεων και αλληλεπιδράσεων με το περιβάλλον.
3) Άσκηση κριτικής, δημιουργικής και παραγωγικής συμβολής του κάθε φοιτητή, στην αναγκαία συλλογική διεπιστημονική έρευνα, μελέτη και αντιμετώπιση των αντικειμενικά πολυδιάστατων θεμάτων και προβλημάτων ανάπτυξης και περιβάλλοντος.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
ΒΙΒΛΙΑ
Ρόκος Δ., (2005). "Περιβάλλον και Ανάπτυξη. Διαλεκτικές σχέσεις και διεπιστημονικές προσεγγίσεις", Συλλογικός τόμος. Εισαγωγή-επιμέλεια Δ. Ρόκος. Εναλλακτικές εκδόσεις, σελ. 255,Αθήνα
Ρόκος Δ., (2003). "Από τη 'Βιώσιμη" ή 'Αειφόρο' στην Αξιοβίωτη Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη", Εκδοτικός Οίκος, Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα, σελ. 551.
Ρόκος Δ., (2002). "Νόμος Πλαίσιο 1268/82 για την Ανώτατη Παιδεία. Πριν, Κατά και Μετά Είκοσι Έτη", Εναλλακτικές Εκδόσεις, σελ. 323, Αθήνα
Ρόκος Δ.,(1995). "Επιστήμες και Περιβάλλον στα Τέλη του Αιώνα. Προβλήματα και Προοπτικές", Επιμέλεια
Δ. Ρόκος, Εναλλακτικές Εκδόσεις, σελ. 393, Αθήνα.
Ρόκος Δ., (1989).  "Κτηματολόγιο και Αναδασμός - Πολιτική Γης", Εκδ. Μαυρομμάτης ΕΠΕ, σελ. 276, Αθήνα, 1980α και ανατύπωση, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη.
Ρόκος Δ.,(1986). "Ολοκληρωμένες Πληροφορίες Γης. Θεμέλιο για Ανάπτυξη", Επιμέλεια Δ. Ρόκος, τόμοι 1 και 2, Εκδόσεις Παρατηρητής, σελ. 407, Θεσσαλονίκη.
Ρόκος Δ., (1980)."Κτηματολόγιο, Φυσικά Διαθέσιμα και Ολοκληρωμένες Αποδόσεις", Εκδόσεις Παρατηρητής, σελ. 304, Θεσσαλονίκη (ανατύπωση, Ε.Μ.Π., Αθήνα 1988 και 1992).
Rist G., (2014). "The History of Development From Western Origins to Global Faith", Zed Books.
Sachs  W., (2015). "Explorations in Environment and Development", Zed Books.
Σμπώκος Γ. (2015). "Η επινόηση της αειφορίας", Εκδόσεις Οκτώ.
ΔΙΚΤΥΑΚΟΙ ΤΟΠΟΙ
Στον δικτυακό τόπο του Διεπιστημονικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΠΜΣ) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου "Περιβάλλον και Ανάπτυξη:
http://environ.survey.ntua.gr/en/ 
κάθε ενδιαφερόμενος μελετητής μπορεί να βρει κείμενα για την Ολοκληρωμένη, Αξιοβίωτη, Ενδογενή και Αποκεντρωμένη Ανάπτυξη στη διεύθυνση:
http://environ.survey.ntua.gr/en/text-for-complete-development.html
Στον δικτυακό τόπο του Μετσόβιου Κέντρου Διεπιστημονικής Έρευνας (ΜΕ.Κ.Δ.Ε.) του Ε.Μ.Π. για την προστασία και ανάπτυξη του ορεινού περιβάλλοντος και των ευρωπαϊκών πολιτισμών:
http://www.ntua.gr/MIRC/
μπορείτε να βρείτε σε ppt την παρουσίαση του Μετσόβιου Κέντρου Διεπιστημονικής Έρευνας (ΜΕ.Κ.Δ.Ε.) του Ε.Μ.Π. και στοιχεία για το ιστορικό, τις δράσεις του καθώς και  τα πλήρη πρακτικά των ανά τριετία συνεδρίων του για την Παιδεία, την Έρευνα, την Τεχνολογία, τον Πολιτισμό, την Αποκεντρωμένη Ανάπτυξη, την Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών, την Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη της Ηπείρου κ.λπ.
Στον δικτυακό τόπο:
http://drokos.webnode.gr/ 
μπορείτε να βρείτε γενικότερα κείμενα για την Αξιοβίωτη Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη, το Ολοκληρωμένο Αναπτυξιακό Κτηματολόγιο, την Πολιτική Γης, την Γεωπολιτική, τις Ολοκληρωμένες Αποδόσεις της Φυσικής και Κοινωνικοοικονομικής Πραγματικότητας, τους Ολοκληρωμένους Αναδασμούς , την Παιδεία, την Έρευνα και την Τεχνολογία κ.λπ., που ενδεχομένως θα μπορούσαν να σας ενδιαφέρουν.
Στη βιβλιοθήκη του ΔΠΜΣ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη»: Ειδική βιβλιογραφία Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος
ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ΛΕΞΕΙΣ - ΚΛΕΙΔΙΑ Αξιοβίωτη Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη, Περιβάλλον, Ορεινές και Νησιωτικές περιοχές
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ Ομότιμος Καθηγητής Δ. Ρόκος
Τηλέφωνο: 210 - 772 2593, -3448
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ
Ομότιμος Καθηγητής Δ. Ρόκος
Τηλέφωνο: 210 - 772 2593, -3448
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Δρ. Β. Κώτσιος
Τηλέφωνο: 6945437119
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.m

1η Κατεύθυνση Σπουδών

Διεύθυνση:
Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου
ΤΚ 15780, Αττική, Ελλάδα

Τηλέφωνο Επικοινωνίας:

Γραφείο Στήριξης ΔΠΜΣ
Έφη Παπαλόη
Τηλ.: (0030) 210 772 2776
Fax: (0030) 210 772 2776
Email: envdev@central.ntua.gr

Γραμματεία ΣΑΤΜ - Γραφείο Μεταπτυχιακών Σπουδών
Αθηνά Δοντά
Τηλ.: (0030) 210 772 2781
Email: adonta@central.ntua.gr

 

2η Κατεύθυνση Σπουδών

Διεύθυνση:
Μετσόβιο Κέντρο Διεπιστημονικής Έρευνας
ΤΚ 44200, Μέτσοβο, Ελλάδα

Τηλέφωνα Επικοινωνίας:

Μάριος - Σαδίκ Κοφινάς ΕΤΕΠ ΕΜΠ
(0030) 265 602 9040
Fax: (0030) 265 602 9046

Email: envdev@central.ntua.gr

info@mountains.ntua.gr